Nắng trải vàng trên những thửa ruộng vừa gặt, bầu trời cao xanh trong, những đám mây trắng bồng bềnh như ôm lấy dãy núi xanh mờ xa xa. Đất trời Hà Giang vào thu thật đẹp. Bạn đọc Phạm Quốc Dũng chia sẻ hình ảnh.
Nắng thu vàng óng trên những thửa ruộng vừa gặt xong.
Ruộng bậc thang.
Đất trời vào thu, cảnh sắc Hà Giang thật đẹp và yên bình.
Những ngôi nhà chìm trong mây ngàn gió núi.
Cảnh sắc thanh bình.
Chiều buông.
Phạm Quốc Dũng
Phố cổ Hội An lung linh trong đêm với mô hình nhà cổ, chùa Cầu, đèn lồng và trò chơi chuốt gốm, cờ làng... được tái hiện trong không gian se lạnh của Hà Nội.
Chương trình được tổ chức nhân kỷ niệm 5 năm Ngày di sản văn hóa và Ngày về nguồn (23/11/2004 - 23/11/2009) và 10 năm UNESCO công nhận đô thị cổ Hội An, khu đền tháp Mỹ Sơn là di sản văn hóa thế giới.
Ngõ nhỏ, phố nhỏ lung linh trong đêm với tường rêu phong cổ kính của phố cổ Hội An.
Mô hình Chùa Cầu to và nhỏ tràn ngập ngày hội.
Nhà cổ với cổng khép kín và chiếc xe đạp.
Đèn lồng, đặc trưng của đêm Hội An được bày bán.
Một ngôi nhà gỗ độc đáo.
Xe tay kéo của thời xưa.
Mô hình đền tháp Mỹ Sơn, di sản văn hóa Thế giới đã được UNESCO công nhận.
Hình tượng người nông dân đánh bắt tôm cá.
Hát Bài Chòi, một nét văn hóa độc đáo người dân Quảng Nam.
Trò chơi thử tài chuốt gốm.
Viết thư pháp.
Cờ làng, một trò chơi truyền thống của người dân xứ Quảng.
Thưởng thức ẩm thực xứ Quảng trong lòng Hà Nội
Hoàng Hà
TTO - Ở thế kỷ 21, có một Hà Nội đang thay da đổi thịt từng ngày. Náo nhiệt, nhộn nhịp và phát triển. Và cũng có một Hà Nội vẫn cần mẫn bảo tồn những tinh hoa văn hóa của dân tộc. Đấy là quần thể di tích “Đền Ngọc Sơn - cầu Thê Húc - tháp Bút - đài Nghiên”, một biểu tượng văn hóa của Hà Nội xưa.
Mặt nước hồ Gươm trăm năm soi bóng đất Hà thành - Ảnh: Tiến Thành
Đã mấy trăm năm, người Hà Nội vẫn tự nhắn nhủ nhau và nhắn nhủ với du khách bốn phương về tụ hội trên mảnh đất kinh kỳ:
"Rủ nhau xem cảnh Kiếm hồ
Xem cầu Thê Húc, xem chùa Ngọc Sơn
Đài Nghiên, tháp Bút chưa mòn
Hỏi ai gây dựng nên non nước này"
(Ca dao cổ)
Cầu Thê Húc, chùa Ngọc Sơn vẫn còn đây. Dịu dàng và đằm thắm giữa mênh mông sóng nước xanh như mực của hồ Gươm. Đài Nghiên, tháp Bút đứng sừng sững, uy nghiêm, tựa ngàn ngọn bút lông tua tủa viết lên trời xanh.
Tháp Bút năm tầng đứng sừng sững giữa trời xanh - Ảnh: Tiến Thành
Gần một ngàn năm trước, những quần thể di tích này còn nằm trên một cồn cát hoang sơ của khúc sông Nhị Hà (sông Hồng). Sang đời Trần, trên cồn cát ấy có ngôi đền thờ các anh hùng liệt sĩ đã hi sinh trong cuộc chiến chống giặc Nguyên - Mông. Nhưng trải qua biến cố binh lửa, đền bị đổ nát. Mãi đến thời chúa Trịnh Giang, đã dựng cung Khánh Thụy trên đảo Ngọc làm nơi vui chơi, tiêu khiển. Năm 1786, cung Khánh Thụy bị Lê Chiêu Thống đốt. Những kẻ sĩ đất Bắc lại tìm về nền đất bị tàn phá, gây dựng lên những lâu đài văn hóa.
Sử sách chép lại: một tư nhân là Tín Trai đã dựng ngôi đền nhỏ trên nền cung Khánh Thụy, đền thờ Quan đế thánh nhân (tức Quan Công đời Hán), sau thêm ban thờ Trần Hưng Đạo (vị tổng chỉ huy trong cuộc chiến chống giặc Nguyên - Mông). Năm 1842, đền có thêm ban thờ Văn Xương đế quân, vị thần chủ trì văn học, sau còn thêm ban thờ tượng Lã Tể (Lã Đồng Tâm), vị tiên có tài tìm thuốc chữa bệnh. Năm 1843, đền mới chính thức có tên gọi là Ngọc Sơn.
Cổng ngoài của đền Ngọc Sơn - Ảnh: Tiến Thành
Về kiến trúc, đền Ngọc Sơn là một dãy nhà hình chữ Tam gồm tòa tiền bái, tòa chính điện và hậu cung. Tòa tiền bái thờ Quan Công, tòa chính điện thờ Văn Xương đế quân và tòa hậu cung thờ Trần Hưng Đạo. Ngoài ra trong đền còn thờ Phật A Di Đà. Điều này đã thể hiện rõ quan niệm tam giáo đồng nguyên của người Việt xưa.
Đúng 22 năm sau, phương đình Nguyễn Văn Siêu đã đứng ra vận động xây dựng và tu bổ đền Ngọc Sơn thành một biểu tượng văn hóa của kẻ sĩ Bắc Hà với một công trình liên hoàn gồm “đền Ngọc Sơn - cầu Thê Húc - tháp Bút - đài Nghiên”.
Từ cổng ngoài đi vào có hai bức tường hai bên, một bên là bảng rồng, một bên là bảng hổ, tượng trưng cho hai bảng cao quý nêu tên những người thi đỗ năm xưa - Ảnh: Tiến Thành
Nguyễn Văn Siêu, nhà tri thức lỗi lạc của đất Thăng Long xưa, đã “múa bút” viết nên những hoành phi câu đối tuyệt mỹ cho những lâu đài văn hóa đương thời. Này đây là tháp Bút với ba chữ “Tả Thiên Thanh” (Viết lên trời xanh) tỏ rõ khí phách của kẻ sĩ Bắc Hà. Rằng kiếp sĩ phu đâu phải chỉ gác bút nghiên đi ở ẩn, mà họ đang xông pha ngòi bút để chăm lo dân, trị nước, hòa nhập với vũ trụ, với những đổi thay tiến bộ của hoàn cầu.
Này đây là đài Nghiên với đôi câu đối viết lên ước nguyện đầy ắp về chốn văn chương trí tuệ của đời người:
"Nước hồ đầy bóng nghiên vượt đảo
Núi đá cao thế bút chống trời".
Cầu Thê Húc ngày và đêm - Ảnh: Tiến Thành
Ngày nay, tâm niệm của Nguyễn Văn Siêu về cây cầu Thê Húc “hội tụ ánh sáng đẹp của mặt trời” vẫn còn nguyên giá trị. Sử tích ghi lại cầu được xây dựng năm 1865, gồm 15 nhịp, 32 chân cột tròn xếp thành 16 đôi. Trên cầu lát ván gỗ và sơn màu đỏ sẫm, chữ màu vàng. Cầu Thê Húc dẫn đến cổng đền Ngọc Sơn, còn gọi là Đắc Nguyệt lâu (lầu được trăng) nằm ẩn núp dưới bóng cây đa cổ thụ.
Đắc Nguyệt lâu là một gác chuông hai tầng, kiến trúc tựa như Khuê Văn Các ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Lầu có đắp hình long mã và rùa thần đội đồ thư và gươm báu hai bên, kèm đôi câu đối tượng trưng cho tấm lòng thanh bạch của sĩ phu Bắc Hà: “Cầu gỗ như chiếc cầu vồng đưa lên hồ đảo. Lầu cao soi trăng sáng nằm giữa lòng hồ”.
Đắc Nguyệt lâu (lầu được trăng) - Ảnh: Tiến Thành
Phía Nam đền Ngọc Sơn là trấn Ba Đình (đình chắn sóng). Xét ngụ ý sâu sa, tên gọi ấy mang nghĩa là chắn những làn sóng văn hóa độc hại xô bồ. Bia đền Ngọc Sơn viết: “Đền thờ mới đã hoàn thành, phía trước là đình Trấn Ba ngụ ý là trụ cột đứng vững giữa làn sóng văn hóa”. Trấn Ba Đình hình vuông, được xây dựng theo lối kiến trúc hai tầng, có 8 cột chống đỡ, bốn cột ngoài bằng đá, bốn cột trong bằng gỗ. Cột trong đình còn có đôi câu đối ngụ ý vừa ca tụng vừa răn dạy người đời:
"Kiếm hữu dư linh quang nhược thủy
Văn tòng đại khối thọ như sơn".
Nghĩa là:
"Gươm có khí thiêng sáng màu nước
Văn theo trời đất thọ như non".
Đền Ngọc Sơn - Ảnh: Tiến Thành
Ngày lại ngày, nhịp sống phố phường Hà Nội lại quay tít mù cùng bánh xe thời gian. Bận rộn và mệt mỏi. Nhưng dòng người đổ về quần thể di tích “đền Ngọc Sơn - cầu Thê Húc - tháp Bút - đài Nghiên” vẫn chẳng có gì thay đổi. Đông đúc, nhộn nhịp như tụ hội.
Có người đến đây chỉ để vui chơi giải sầu, có người hòa mình vào không gian trầm mặc hương khói để tĩnh tâm, thư thái… Và tôi đến đây chỉ để thỏa mãn một điều là hiểu được tấc lòng thanh bạch, đầy khí phách của "kẻ sĩ Bắc Hà" xưa.
Trấn Ba Đình - Ảnh: Tiến Thành
TIẾN THÀNH
TTO - Sau gần một tuần khai hội tại TP Sóc Trăng, lễ Oóc Om Bóc của đồng bào Khmer Nam bộ đã chính thức bước vào ngày hội chính vào trưa 1-11 bằng lễ khai mạc hội đua ghe ngo truyền thống tại Sung Đinh ở phường 8, TP Sóc Trăng.
Trên 100.000 người đổ xô về Sóc Trăng xem đua ghe ngo ngày 1-11 - Ảnh: DUY KHANG
Khán đài đua ghe ngo 2.000 chỗ ngồi có mái che vừa được đầu tư trên 70 tỉ đồng trở nên nhỏ bé khi có trên 100.000 người từ khắp cả nước đổ xô về khu vực phát ra điệu lâm thôn rộn ràng và những hồi trống trận thúc giục các tay bơi thoăn thoắt đưa ghe ngo lướt nhanh về đích.
Tuyến đường dài khoảng 5km dọc hai bờ sông Maspéro chật kín người và xe, tiếng hò reo của những cổ động viên làm náo nhiệt cả dòng “sông Trăng” thơ mộng. Không chen kịp chân đến khu vực khán đài, nhiều người đã leo lên mái nhà, ngọn cây và lội xuống sông xem đua ghe ngo.
Trong ngày đua đầu tiên, khoảng 500 tay bơi nữ của 9 đội ghe ngo đã tham gia tranh tài cự ly 600m. Là địa phương có phong trào đua thuyền rồng nữ khá mạnh nên huyện Long Phú (Sóc Trăng) đã đưa đến hội đua ghe ngo Oóc Om Bóc năm nay hai đội.
Thật bất ngờ, cả hai đội của đơn vị này giành được thứ hạng rất cao, trong đó đội Đơm Pô ở xã Đại Ân 2 đoạt cúp vô địch và đội Tức Rây ở thị trấn Long Phú đoạt hạng tư. Hạng nhì, ba cự yi 600m nữ lần lượt được trao cho đội Sà Lôn của huyện Mỹ Xuyên và đội Sòm Rọng của phường 5, TP Sóc Trăng.
Hàng trăm tay bơi tóc dài làm khuấy động sông Maspéro, TP Sóc Trăng tại hội đua ghe ngo trưa 1-11 - Ảnh: DUY KHANG
Ông Lâm Ren - trưởng Ban dân tộc tỉnh Sóc Trăng - cho biết đua ghe ngo là hoạt động thể thao truyền thống của lễ hội Oóc Om Bóc thu hút hàng trăm ngàn người đến xem, trong đó đa số là bà con Khmer gần xa đến cổ vũ và xem các ghe tranh tài.
Anh Sơn Lil ở xã Tân Mỹ (Trà Ôn, Vĩnh Long) đến Sóc Trăng xem đua ghe ngo cho biết: “Đây là lần thứ hai tôi đến Sóc Trăng xem đua ghe ngo. Sau những ngày làm lụng vất vả trên đồng ruộng, giờ đến lễ Oóc Om Bóc mà không đến Sóc Trăng vui hội thì tiếc lắm nên cả nhà thống nhất khóa cửa cùng đi chơi. Tối nay sẽ thức suốt đêm để lội bộ đi chơi khắp các đường phố Sóc Trăng cho thỏa thích”.
Hòa cùng không khí lễ hội Oóc Om Bóc, những ngày qua tại Sóc Trăng đã diễn ra nhiều hoạt động sôi nổi như: hội chợ thương mại du lịch gắn kết với chương trình xúc tiến thương mại quốc gia, liên hoan ẩm thực 3 dân tộc Kinh, Hoa, Khmer. Tối nay tại TP Sóc Trăng diễn ra hội diễn nghệ thuật quần chúng và trình diễn trang phục dân tộc thiểu số tỉnh Sóc Trăng.
Hàng ngàn người đổ xô vào hồ Nước Ngọt, TP Sóc Trăng vui lễ hội Oóc Om Bóc - Ảnh: DUY KHANG
Suốt đêm nay hàng trăm ngàn người Khmer ở các tỉnh ĐBSCL không ngủ mà tiếp tục kéo về TP Sóc Trăng để cùng nhau... đi bộ bởi dòng người chật ních tất cả tuyến đường chính trong nội ô TP Sóc Trăng nên mọi người phải gửi xe ở khu vực ngoại ô.
Sáng 2-11, hội đua ghe ngo tiếp tục diễn ra nội dung thi đấu của nam.
DUY KHANG
TTO - Chiều 2-11, tuần lễ hội Oóc Om Bóc của đồng bào Khơme Nam bộ diễn ra tại tỉnh Sóc Trăng đã kết thúc sau những trận tranh tài sôi nổi của hàng chục đội ghe ngo đến từ các tỉnh khu vực ĐBSCL.
Hàng trăm ngàn người đứng dọc theo sông Maspéro để xem đua ghe - Ảnh: Hoàng Thạch Vân
Hòa cùng tiếng trống trận vang vội trên sông nước, điệu lâm - thôn của đồng bào dân tộc Khơmer rộn ràng, 8 đội ghe ngo nữ bước vào những trận tranh tài quyết liệt ở cự li 1.000m.
Trèo lên mái nhà xem đua ghe ngo - Ảnh: Duy Khang
Đúng như dự đoán của giới chuyên môn, sau khi giành hạng nhất ở cự li 600m vào ngày hôm trước (1-11), đội Đơm Pô ở xã Đại Ân 2 (Long Phú, Sóc Trăng) tiếp tục đoạt cúp vô địch cự li 800m với phần thưởng 20 triệu đồng. Đối với Công ty Cổ phần thủy sản Út Xi, do có đến 70% nữ công nhân là người dân tộc Khơme nên lần đầu tiên công ty mạnh dạn đầu tư một đội ghe ngo nữ và đã xuất sắc giành được hạng nhì.
Trận tranh tài quyết liệt giữa KósTung và Bốn Mặt - Ảnh: Duy Khang
Ở nội dung đồng hàng nam cự li 1.200m có đến 29 đội tham dự nên cuộc đua kéo dài đến khi trời sập tối. Nếu như năm trước đội Bốn Mặt của huyện Mỹ Tú vượt qua đội KósTung của huyện Cù Lao Dung thì hội đua ghe ngo năm nay đội KósTung đã gặp lại đội Bốn Mặt ở trận chung kết và đã “lật kèo” ngoạn mục để giành chức vô địch trong rộn rã tiếng hò heo của hàng trăm ngàn khán giả. Lần đầu tiên Cà Mau đưa ghe ngo tham gia lệ hội Oóc Om Bóc nhưng cũng đã lọt vào vị trị 4 đội dẫn đầu nội dung đồng hàng nam cự li 1.200m.
Kết thúc hội đua ghe ngo - kết thúc lễ Oóc Om Bóc, hàng trăm ngàn người dân Khơme ĐBSCL lại tiếp tục trở về với ruộng đồng, hăng say lao động, sản xuất và tiếp tục chờ đợi lễ hội Oóc Om Bóc năm sau.
Mời bạn đọc xem chùm ảnh về cuộc đua ghe ngo năm nay:
Ảnh: Hoàng Thạch Vân
DUY KHANG - HOÀNG THẠCH VÂN
